اثر منبع و غلظت چربی جیره بر مصرف خوراک، تولید متان و تولید شیر در گاوهای شیری

چکیده ی اثر منبع و غلظت چربی جیره بر مصرف خوراک گاو شیری

این مطالعه اثر منابع مختلف چربی (کلزا و اسیدهای چرب پالم) و غلظت آنها در جیره (کم، متوسط، زیاد) را بر مصرف ماده خشک (DMI)، تولید متان (CH4) و تولید شیر در گاوهای شیری بررسی کرد. 48 گاو هلشتاین (24 شکم اول و 24 چند شکم) در یک طرح مربع لاتین 6×6 به مدت 6 دوره 21 روزه استفاده شدند.

نتایج نشان داد افزایش غلظت چربی جیره مصرف خوراک را کاهش داد (بیشتر در چربی پالم نسبت به کلزا). قابلیت هضم ماده آلی در سطوح پایین چربی بیشتر بود. مکمل کلزا تا سطح 5.7 درصد ماده خشک باعث افزایش شیر و ECM شد اما سطح بالاتر این اثر را از بین برد. در مقابل چربی پالم با وجود کاهش متان باعث کاهش شیر شد.

مقدمه

کاهش انتشار گازهای گلخانه ای از دام ها به ویژه متان برای مقابله با تغییر اقلیم ضروری است. چربی خوراکی یکی از استراتژی های موثر تغذیه ای برای کاهش متان است. چربی ها علاوه بر جایگزینی ماده آلی قابل تخمیر با اثرات سمی بر میکروب های نشخوارگاهی تغییر مسیر تخمیر به سمت پروپیونات و استفاده از هیدروژن در بیوهیدروژناسیون انتشار متان را کاهش می دهند. اسیدهای چرب با زنجیر متوسط (MCFA) مثل C12 و C14 خاصیت ضد میکروبی بالاتری نسبت به اسیدهای بلند زنجیر دارند اما می توانند مصرف خوراک و تولید شیر را کاهش دهند. بنابراین انتخاب منبع و سطح مناسب چربی اهمیت زیادی دارد.

مواد و روش ها

در این مطالعه 48 گاو هلشتاین شامل 24 شکم اول و 24 چندشکم در 8 بلوک بر اساس سن شاخص ژنتیکی و روزهای شیردهی تقسیم شدند. طرح آزمایشی به صورت مربع لاتین تکراری 6×6 بود شامل 6 تیمار و 6 دوره 21 روزه. تیمارها شامل: (1) شاهد بدون چربی (2) کلزای خرد شده در سه سطح کم متوسط زیاد (3) اسیدهای چرب چربی پالم در دو سطح کم و متوسط. جیره پایه شامل سیلوی ذرت سیلوی شبدر تفاله چغندر جو کنجاله کلزا و مواد معدنی بود. برای اندازه گیری متان از سیستم GreenFeed استفاده شد. نمونه گیری شامل خوراک مدفوع شیر و مایع شکمبه بود و از TiO2 به عنوان شاخص هضم استفاده گردید.

نتایج – مصرف و قابلیت هضم

افزایش غلظت چربی باعث کاهش مصرف ماده خشک شد. کلزا سطح بالا حدود 5 درصد و چربی پالم سطح متوسط حدود 15 درصد مصرف را کاهش داد. قابلیت هضم ماده آلی و NDF در سطوح پایین چربی بالاتر بود. چربی پالم سطح متوسط باعث کاهش معنی دار قابلیت هضم NDF شد. در عوض قابلیت هضم پروتئین خام در چربی پالم متوسط افزایش یافت.

نتایج – متان و تخمیر شکمبه

مکمل کلزا باعث کاهش خطی تولید متان شد به طوری که تا 15 درصد کاهش داشت. چربی پالم باعث کاهش کوادراتیک متان شد و بیشترین کاهش در سطح متوسط مشاهده شد. همچنین نسبت استات در مایع شکمبه کاهش و پروپیونات افزایش یافت. ایزووالرات و والرات نیز با افزایش چربی بیشتر شدند.

نتایج – تولید و ترکیب شیر

کلزا در سطح متوسط باعث افزایش تولید شیر و ECM شد اما در سطح بالا این اثر از بین رفت. چربی پالم در سطح متوسط باعث کاهش 17 درصدی ECM نسبت به شاهد شد. غلظت چربی شیر با افزایش چربی خوراک کاهش یافت به ویژه در گاوهای شکم اول با چربی پالم. غلظت پروتئین شیر خطی کاهش یافت. لاکتوز در کلزا افزایش اما در چربی پالم کاهش یافت. اوره شیر در هر دو منبع چربی کاهش یافت.

بحث و نتیجه گیری درباره اثر منبع و غلظت چربی جیره بر مصرف خوراک

مکمل چربی یک ابزار موثر برای کاهش متان است اما منبع و غلظت چربی تعیین کننده است. کلزا که غنی از اسیدهای چرب بلند زنجیر و غیر اشباع است تا سطح 5.7 درصد ماده خشک می تواند هم تولید شیر را بهبود دهد و هم متان را کاهش دهد. چربی پالم که غنی از اسیدهای چرب متوسط است اثر قوی تری بر کاهش متان داشت اما باعث کاهش تولید شیر و اختلال در هضم فیبر شد.

بنابراین کلزا برای تعادل بین کاهش متان و حفظ تولید شیر توصیه می شود در حالی که چربی پالم گزینه مناسبی نیست.
این مقاله توسط تیم تحقیق و پژوهش شرکت سپهر بامداد آکام نماینده انحصاری فروش شرکت شیمی ناب سیما سلفچگان تهیه و ترجمه شده است و رفرنسی جهانی می‌باشد.